Posiedzenie Zarządu ŚZGiP – 5 lipca 2019 r.

77
foto: Wydział Rozwoju i Dialogu UM Wodzisławia Śląskiego

Katowice, dn. 5 lipca 2019  r.

INFORMACJA nt. posiedzenia Zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów
w dn. 5 lipca 2019 r.

  1. W dn. 5 lipca 2019 r. w Wodzisławiu Śląskim odbyło się posiedzenie Zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów. W posiedzeniu tym uczestniczył p. Tomasz Bednarek, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, który przedstawił planowane zmiany w sposobie realizacji programu Czyste Powietrze.
    W trakcie dyskusji poświęconej tym kwestiom członkowie Zarządu zgłosili swoje uwagi do programu. Postulaty te dotyczyły usprawnienia dystrybucji środków w jego ramach oraz ułatwienia procedury aplikacyjnej dla mieszkańców, a także warunków udziału samorządów lokalnych w procesie weryfikacji wniosków w programie. Podkreślono również konieczność podwyższenia aktualnie obowiązujących kryteriów dochodowych, tak aby program był bardziej atrakcyjny i dostępny dla ogółu mieszkańców. Samorządowcy zaproponowali przekazanie wyżej wymienionego zadania związanego z obsługą programu gminom, z jednoczesnym transferem środków na ten cel. Zarząd zasugerował też alternatywne dla powyższego rozwiązanie, czyli realizowanie tego zadania – jak do tej pory – na poziomie wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, ale przy wsparciu gmin z zagwarantowaniem adekwatnego finansowania tych zadań.
  2. Zarząd Związku zwrócił również uwagę na problem zróżnicowanej wysokości wynagrodzeń pielęgniarek zatrudnianych w domach pomocy społecznej (DPS) oraz tych, które są zatrudnione w szpitalach, co wynika z różnic w ich statusie w świetle obowiązujących przepisów prawa. Aktualnie pielęgniarki pracujące w DPS-ach nie podlegają finansowaniu z NFZ i w związku z tym nie zostały objęte podwyżkami przyznanymi pielęgniarkom pracującym w ramach kontraktu z NFZ. Gorsze zarobki w domach pomocy społecznej powodują braki personelu pielęgniarskiego, który w takich miejscach jest równie niezbędny jak w szpitalach. Zarząd podjął decyzję o kontynuowaniu dyskusji w tym zakresie podczas wrześniowego posiedzenia.
  3. Omówiono także potrzebę m.in. wypracowania jednoznacznych przepisów, które wskazywałyby podmioty odpowiedzialne za udzielanie pomocy rannym dzikim zwierzętom oraz sposób finansowania zapewnienia opieki takim zwierzętom. Gminy co roku przyjmują program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, który między innymi zobowiązuje samorządy lokalne do zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Jednak obowiązek ten w przepisach został ogólnikowo wskazany i przykładowo nie precyzuje czy powyższa opieka dotyczy tylko zwierząt bezdomnych, czy również zwierząt dzikich.

Katowice, dn. 5 lipca 2019 r.

Komunikat Zarządu
Śląskiego Związku Gmin i Powiatów
nt. wzrostu cen opłaty
za zagospodarowanie odpadów komunalnych
w miastach i gminach województwa śląskiego

To nie dotyczy tylko naszej gminy

W większości gmin w Polsce w ostatnim czasie następuje znaczny wzrost opłat za zagospodarowanie odpadów komunalnych. W skali gmin członkowskich Śląskiego Związku Gmin i Powiatów średnio o 50-60%. Wzrost ten wynika ze wzrostu cen, które zaoferowały w nowych przetargach rozstrzyganych przez gminy przedsiębiorstwa świadczące usługi w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów. W nielicznych gminach obowiązują co prawda jeszcze nieco niższe stawki opłat, które zostały określone w poprzednich i jeszcze obowiązujących przetargach, wszystko wskazuje jednak na to, że stawki te, po rozstrzygnięciu nowych przetargów, będą zdecydowanie wyższe.

Kto za to odpowiada?

Bardzo często odpowiedzialność za podwyżki opłat za zagospodarowanie odpadów przypisuje się wójtom gmin oraz burmistrzom i prezydentom miast. Niejednokrotnie winą za ten stan rzeczy obarcza się rady gmin i miast, które podejmują stosowne uchwały w tym zakresie – niesłusznie. Warto przyjrzeć się przepisom regulującym te ważne dla każdego z nas zagadnienia. Przepisy w sposób jednoznaczny określają, że system gospodarki odpadami w każdej gminie musi być systemem samofinansującym się. Innymi słowy jeśli w wyniku przetargu ustalona zostanie kwota, za którą np. w danym roku przedsiębiorca będzie odbierał i zagospodarowywał odpady w gminie, to w dużym uproszczeniu na kwotę tę muszą złożyć się wszyscy mieszkańcy. Co ważne gmina nie może na tym systemie ani zarabiać, ani do niego dopłacać. Pojawiające się zatem tu i ówdzie, najczęściej podczas różnorakich sporów politycznych, argumenty, wedle których władze gminy zwiększają opłaty za „śmieci” w celu podratowania budżetu, są kompletnie nieprawdziwe.

Przyczyny podwyżek opłat

Dlaczego zatem niemal we wszystkich gminach w Polsce opłaty z tytułu zagospodarowania odpadów wzrosły lub też niebawem wzrosną o kilkadziesiąt procent? Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele. Jednak tym, co w szczególności wpływa na wysokość opłaty jest drastyczny wzrost kosztów związanych z przetworzeniem odpadów, czyli tym co dzieje się z naszymi śmieciami, gdy przedsiębiorca za to odpowiedzialny odbierze je spod naszej posesji. Na te koszty wpływa m.in.:

  1. wzrost tzw. opłaty marszałkowskiej ustalanej przez Ministra Środowiska
    Jeszcze w 2017 roku za każdą tonę odpadów składowaną na wysypisku firma odbierająca odpady zapłaciła 74,26 zł. W tym roku to już 170 zł. W roku przyszłym opłata ta została ustalona na poziomie 270 zł za tonę. A zatem w przeciągu zaledwie 3 lat wysokość tej opłaty wzrosła o 263%.
  2. wzrost cen energii
    Zużycie energii jest jednym z podstawowych kosztów obciążających niemal każdego przedsiębiorcę. Nie inaczej jest z przedsiębiorcami zajmującymi się zagospodarowaniem odpadów. Tymczasem dla przykładu, w stosunku do zeszłego roku, dla przedsiębiorców, średni wzrost cen energii w gminach należących do Górnośląsko Zagłębiowskiej Metropolii wyniósł ok 54%.
  3. wzrost płacy minimalnej o ok. 12,5% w ciągu ostatnich 3 lat,
  4. wzrost wymagań technicznych w stosunku do miejsc magazynowania odpadów i in.,
  5. do tego dochodzą uwarunkowania w skali makro jak chociażby słabo rozwinięty rynek surowców wtórnych i brak rozszerzonej odpowiedzialności producentów opakowań za wprowadzanie ich do obrotu.

Jest jeszcze wiele czynników wpływających na zwiększenie kosztów obsługi systemu. Wszystko to musi znaleźć odzwierciedlenie w oferowanych w przetargach cenach wywozu
i zagospodarowania odpadów.

Czy ten problem da się rozwiązać?

Rozwiązanie problemu wadliwego, w opinii wielu fachowców, systemu gospodarki odpadami w naszym kraju, nie należy do zadań łatwych. Samorządowcy skupieni w ramach Śląskiego Związku Gmin i Powiatów są jednak zgodni, iż w procesie tym, ustawowo winni zostać ujęci producenci opakowań, którzy mimo, iż wprowadzają je do obrotu, nie współfinansują kosztów zbiórki, transportu oraz przetwarzania odpadów. Konieczne jest zatem wprowadzenie rozszerzonej odpowiedzialności producentów. Warto dodać, że Unia Europejska nakazuje wdrożenie odpowiednich przepisów w tym zakresie, póki co jednak nie doczekaliśmy się tego typu rozwiązań w polskim ustawodawstwie.

Ważna jest tu też odpowiednia postawa nas samych. To my musimy dążyć do tego, aby w naszych domach powstawało jak najmniej odpadów oraz do tego, by śmieci, które już „wyprodukujemy” były we właściwy sposób posegregowane.